Home  -> Nieuws Leeg plaatje
Familie
   Gevangen zitten is ellendig. Wat je ook gedaan hebt, als ze je vrijheid afnemen verlies je een van de kostbaarste dingen in je leven. Iedere gedetineerde weet het. De muren die op je af komen, het verlies van de controle over je leven, de deuren die je niet zelf kunt openen, overal toestemming voor vragen, beleefd zijn, gehoorzamen en meewerken anders krijg je problemen, en wachten, altijd maar wachten.

Wachten op iets dat komt, te laat komt, of niet komt. Beloftes en toezeggingen worden niet altijd nagekomen. Dat kan gebeuren met de beste redenen, maar dat neemt de frustratie van een gevangene niet weg.

Nu zal het maar zo zijn dat er iets gebeurt met een geliefd familielid. Je kunt er niet naartoe, niets doen. Afwachten, bellen, hopen, bidden. Nood leert bidden. Als het helemaal mis gaat, ben je in alle staten. Je maakt jezelf verwijten, was ik maar … had ik maar … De slopende onzekerheid. Dat zijn echt moeilijke momenten.

Maar hoe zit het met de familie zelf? Hoe kijken die er tegenaan? Familie kan de gevangenschap van hun dierbare niet op dezelfde wijze ervaren. Buiten gaat het leven door, de normale dagelijkse dingen die tijd kosten zoals boodschappen doen, sporten, vrienden ontmoeten. De tijd vliegt voorbij.  Binnen is er iedere dag dezelfde verdomde sleur, en het gaat langzaam. Er verandert nauwelijks iets. Dat geeft wel eens wrijving. Waarom komen ze niet vaker? Wat is het probleem? Zien ze niet hoe moeilijk ik het heb? Maar je leeft in een heel ander ritme, een andere structuur en leefwereld.

Gevangenen die familie op bezoek krijgen mogen zich gelukkig prijzen. Het is niet vanzelfsprekend en niet gemakkelijk. Ik heb het zelf enkele jaren geleden meegemaakt. Een broer moest zich melden bij de gevangenis in Vught. Hij zat niet heel lang, maar toch. Als je erover nadenkt, weet je dat je het niet geheim hoeft te houden. Maar je vertelt het niet aan iedereen. Dat maakt je als familie buiten gemakkelijk geïsoleerd. Je hebt een geheim en bewaart het voor sommige mensen angstvallig.

Dan ga je op bezoek bij jouw dierbare. Je komt aan bij de gevangenis en bent als bezoeker meteen onder de indruk van de toegangspoort en de hekken. Je gaat naar binnen en vanaf dat moment ben je de controle over je leven kwijt. Je moet gehoorzamen, instructies opvolgen. Je bent anoniem, en voelt je als familielid ook verdacht. Wat zouden ze wel niet denken? Je voelt je geïntimideerd door je omgeving. Je wordt gecontroleerd, en ervaart dat als een vernedering. Alles door de scanner, piepvrij door de detectiepoortjes. Hoe aardig en behulpzaam personeel ook kan zijn, het is moeilijk. En dan ben je na lang wachten (voor je gevoel) in de bezoekzaal. Samen met andere bezoekende familie en vrienden.

Even later komt jouw familielid erbij. Een scheiding in de vorm van een lange tafel, onder dicht gemaakt, boven nog een transparant scherm zodat er niets gegeven kan worden. Zo ongeveer zal het overal wel zijn. Je kunt hem niet aanraken. Geen knuffel, geen hand, gewoon geen lichamelijk contact. En je praat niet vrijuit. Wat moet je zeggen? Je voelt een kloof. Je hoopt alleen maar dat het snel voorbij zal zijn en je kijkt uit naar het moment dat hij weer vrij is. Het einde van een boze droom. Aan het einde van het bezoekuur wordt je gevraagd afscheid te nemen en te vertrekken. Tot de volgende keer, als hij het goed vindt. Wanneer? Tja, hangt van je agenda af. Die is vol, terwijl die van hem voorspelbaar en leeg is. Weer geen knuffel, niet even stevig vasthouden. Gemis aan affectie.

Met iedere stap richting buiten voel je weer meer lucht. Nog even door wat poortjes heen, onderweg nog een vriendelijke groet door enkele bewakers, en dan … die heerlijke ruimte en vrijheid! Gauw weg van die benauwende omgeving en er even niet meer aan denken. Je voelt je schuldig dat je zo blij bent weer buiten te zijn. Toch maar even een koffie in het café verderop en alles laten bezinken. Zouden die mensen daar ook net in de gevangenis op bezoek zijn geweest?

Het voorgaande is mijn eigen ervaring geweest. Ik was al een aantal jaren gevangenispastor maar dat heeft me nauwelijks geholpen. Ook ik was een gewone bezoeker.

Het kan een indruk geven van wat geliefden, familie en vrienden doormaken. Met de veroordeling worden ook zij gestraft. Het missen is moeilijk, de zorgen over hoe het met hem gaat, weten dat hij daar binnen zit en jij buiten bent. De schaamte, je schreeuwt het echt niet van de daken. De afstand die je voelt als je elkaar binnen ziet. Het niet begrijpen van wat de ander doormaakt. En de zorg of hij er geen blijvende last aan zal overhouden. Gevangenschap als traumatische ervaring. Achteraf viel dat mee gelukkig. Maar je weet het niet vooraf en maakt je van alles wijs.

Er is gelukkig aandacht voor familie van gedetineerden, maar over het geheel genomen te weinig. En vooral binnen in de gevangenis. Officieel is familie geen slachtoffer in directe zin, vaak worden ze ook ook als een beetje verdacht gezien of ze ervaren het zelf zo. Aandacht voor kinderen van gedetineerden zie je gelukkig steeds meer.

Daar mogen we ook wel eens bij stil staan. Bij familie die de moed erin houdt, die vertrouwen heeft in de goede afloop, die ondanks wat er gebeurd is toch aan hun geliefde vasthoudt. Het is niet vanzelfsprekend, niet gemakkelijk, en ontzettend belangrijk tijdens de straf en voor een nieuwe start na de detentie.

Helaas stikt het al van de nationale en internationale dagen (dag van de arbeid, dag van het kind, dag van de vrede, enzovoorts), anders zou ik zeggen dat het tijd wordt voor een dag van de familie van gedetineerden. Die lijdt mee en toont veerkracht , moed en vertrouwen. Zij hebben het dik verdiend.

Anoniem, justitiepastor

terug

Woensdag 22 mei 2019  


Zoeken


Lijn










© 2011 - Dienst Geestelijke Verzorging (Dienst Justitiële Inrichtingen, Ministerie van Veiligheid en Justitie)
      Disclaimer